Cụm bài Thực hành backend: 1. Yêu cầu và thiết kế dữ liệu · 2. API và chống overbooking · 3. Ôn tập phỏng vấn · 4. Đệ quy và sắp xếp · 5. Bài tập SQL · 6. SQL trên database E-Learning
Bài này giải 9 câu SQL của buổi thực hành thứ hai trên schema thật của pet project E-Learning (khoá học online: giáo viên, khoá, chương, bài, học viên đăng ký, chấm điểm, tiến độ từng bài), rồi review schema đó như review một PR. Bản trước dùng schema tự dựng vì sơ đồ trong slide là ảnh; schema thật làm lời giải đổi nhiều: giáo viên và admin là bảng riêng, rating nằm trên bảng đăng ký, tiến độ dùng START/PROCESSING/DONE. Nên đọc trước phần ôn JOIN, GROUP BY/HAVING và thứ tự thực thi ở phần 5, và tự viết từng câu trước khi mở lời giải.
Sơ đồ tóm tắt:
flowchart LR
U[user] --> UC["user_course: rating"]
C[course] --> UC
UC --> UCL["user_course_lesson: tiến độ"]
Q[Viết truy vấn] --> F["Fan-out: COUNT DISTINCT / CTE"]
Q --> LJ["Lọc LEFT JOIN trong ON"]
Q --> P["Tỉ lệ: NULLIF, 100.0"]
Q --> RK["Giữ đồng hạng: DENSE_RANK"]
1. Schema E-Learning của pet project
Ý chính: người học, giáo viên, admin là ba bảng riêng; lượt đăng ký user_course giữ rating, tiến độ từng bài nằm ở user_course_lesson. Bài thuộc khoá qua chương (lesson → chapter → course), lesson không có course_id.
Mình đọc lại sơ đồ vật lý từ ảnh trong slide, đổi tên bảng sang snake_case, giữ nguyên các cột. Thiết kế ERD từng bước của hệ thống này ở Database: ERD, JOIN, GROUP BY — Bài 1; phía ORM/JPA của cùng schema ở cụm bài ORM và JPA. Ở đây chỉ bàn SQL.
-- Người học (bảng User trong slide). Giáo viên và admin là bảng RIÊNG, không phải role.
user(id PK, username UNIQUE, password, status, nickname, created_date, updated_date)
full_name(id PK, first_name, mid_name, last_name, status, created_date, updated_date,
user_id FK -> user) -- 1-1 với user
address(id PK, country, city, district, street, address_detail)
user_address(user_id FK, address_id FK, PK(user_id, address_id)) -- N-M
admin(id PK, username UNIQUE, password, status, created_date, updated_date)
teacher(id PK, username UNIQUE, password, status, name, created_date, updated_date)
course(id PK, name, description, status, teacher_id FK -> teacher, created_date, updated_date) -- teacher 1-N course
chapter(id PK, name, description, status, `order`, course_id FK, created_date, updated_date)
lesson(id PK, name, description, status, type, url, `order`, chapter_id FK, created_date, updated_date)
-- Đăng ký học: cũng là nơi lưu rating và review của học viên cho khoá học
user_course(user_id FK, course_id FK, rating, review, status, created_date, updated_date,
PK(user_id, course_id))
-- Tiến độ từng bài của một lượt đăng ký
user_course_lesson(user_id, course_id, lesson_id FK, status, created_date, updated_date,
PK(user_id, course_id, lesson_id), FK(user_id, course_id) -> user_course)
Quy ước giá trị (ghi chú trên sơ đồ):
| Cột | Giá trị |
|---|---|
user_course.status, user_course_lesson.status |
START, PROCESSING, DONE (tiến độ) |
status của các bảng “cấu hình”: user, admin, teacher, course, lesson |
ACTIVE, INACTIVE |
lesson.type |
VIDEO, PDF, DOCX, SLIDE |
Từ đề sang cột:
- “Bài đã hoàn thành” →
user_course_lesson.status = 'DONE'. - “Điểm đánh giá khoá học” →
user_course.rating. - “Tài khoản bị khoá” →
user.status = 'INACTIVE'. - “Khoá đang dạy” →
course.status = 'ACTIVE'.
Bài tập
Bài 1 — Chín câu truy vấn
Mình đã chạy cả 9 câu trên MySQL 8.4 với dữ liệu mẫu (có học viên bị khoá, khoá INACTIVE, chương và bài bị ẩn, khoá rỗng) và đối chiếu kết quả bằng tay.
Câu 1. Top 5 khoá học có điểm đánh giá cao nhất.
Mấu chốt: rating nằm trên user_course và có thể NULL; cần ngưỡng số lượt đánh giá để khoá có một đánh giá 5 sao không đứng đầu.
Lời giải câu 1
SELECT c.id, c.name,
ROUND(AVG(uc.rating), 2) AS avg_rating,
COUNT(uc.rating) AS ratings
FROM course c
JOIN user_course uc ON uc.course_id = c.id
WHERE c.status = 'ACTIVE'
AND uc.rating IS NOT NULL
GROUP BY c.id, c.name
HAVING COUNT(uc.rating) >= 10 -- tránh khoá có đúng 1 đánh giá 5 sao đứng đầu
ORDER BY avg_rating DESC, ratings DESC
LIMIT 5;
Học viên có thể đăng ký mà chưa chấm, nên rating NULL. AVG và COUNT(uc.rating) tự bỏ qua NULL; WHERE uc.rating IS NOT NULL chỉ để ý đồ rõ ràng và giảm số dòng phải nhóm.
Câu 2. Top 5 học viên tham gia nhiều khoá nhất.
Mấu chốt: mọi dòng user đều là người học nên không cần lọc role; tên ở bảng 1–1 nên LEFT JOIN; đồng hạng thì dùng DENSE_RANK.
Lời giải câu 2
SELECT u.id, u.username,
CONCAT_WS(' ', f.last_name, f.mid_name, f.first_name) AS full_name,
COUNT(*) AS courses
FROM user u
JOIN user_course uc ON uc.user_id = u.id
LEFT JOIN full_name f ON f.user_id = u.id
GROUP BY u.id, u.username, f.last_name, f.mid_name, f.first_name
ORDER BY courses DESC, u.id
LIMIT 5;
- Giáo viên nằm ở bảng
teacherriêng, nên không cần lọc theo role như ở schema gộp. LEFT JOIN full_nameđể người chưa khai tên vẫn hiện.CONCAT_WSbỏ qua phần NULL, nên người không có tên đệm không bị thừa dấu cách.u.idtrongORDER BYlàm kết quả ổn định khi bằng điểm.
LIMIT 5 vẫn cắt ngang nếu người thứ 5 và thứ 6 bằng nhau. Muốn giữ cả người đồng hạng thì dùng window function (hàm tính trên một “cửa sổ” dòng mà không gộp dòng):
SELECT id, username, courses
FROM (
SELECT u.id, u.username, COUNT(*) AS courses,
DENSE_RANK() OVER (ORDER BY COUNT(*) DESC) AS rnk
FROM user u
JOIN user_course uc ON uc.user_id = u.id
GROUP BY u.id, u.username
) t
WHERE rnk <= 5;
Câu 3. Top 5 khoá học có nhiều chương và bài học nhất.
Mấu chốt: đếm chương bằng COUNT(DISTINCT ch.id) vì bị fan-out; lọc status của chapter/lesson trong ON để khoá rỗng vẫn hiện với số 0.
Lời giải câu 3
SELECT c.id, c.name,
COUNT(DISTINCT ch.id) AS chapters,
COUNT(l.id) AS lessons
FROM course c
LEFT JOIN chapter ch ON ch.course_id = c.id AND ch.status = 'ACTIVE'
LEFT JOIN lesson l ON l.chapter_id = ch.id AND l.status = 'ACTIVE'
WHERE c.status = 'ACTIVE'
GROUP BY c.id, c.name
ORDER BY lessons DESC, chapters DESC
LIMIT 5;
Đặt status = 'ACTIVE' của chapter và lesson ở WHERE sẽ loại các dòng NULL do LEFT JOIN sinh ra, tức biến LEFT JOIN thành INNER JOIN và làm mất khoá chưa có chương.
Câu 4. 5 bài học mà một học viên hoàn thành gần nhất.
Mấu chốt: schema không có completed_at, nên chỉ lấy được updated_date của dòng DONE, và đó không hẳn là lúc hoàn thành.
Lời giải câu 4
SELECT l.id, l.name AS lesson, c.name AS course, ucl.updated_date AS completed_at
FROM user_course_lesson ucl
JOIN lesson l ON l.id = ucl.lesson_id
JOIN course c ON c.id = ucl.course_id
WHERE ucl.user_id = :userId
AND ucl.status = 'DONE'
ORDER BY ucl.updated_date DESC
LIMIT 5;
-- Index gợi ý: (user_id, status, updated_date) để không phải sort cả lịch sử học
Câu 5. Trong một khoá học cụ thể, mỗi học viên đã hoàn thành bao nhiêu bài ở từng chương (tên học viên, tên khoá, tên chương, số bài đã xong trong chương).
Mấu chốt: đi từ lượt đăng ký qua mọi chương của khoá, rồi mới LEFT JOIN xuống tiến độ, với ucl.status = 'DONE' nằm trong ON.
Lời giải câu 5
SELECT u.username,
CONCAT_WS(' ', f.last_name, f.mid_name, f.first_name) AS full_name,
c.name AS course,
ch.name AS chapter,
COUNT(ucl.lesson_id) AS done_lessons
FROM user_course uc
JOIN user u ON u.id = uc.user_id
LEFT JOIN full_name f ON f.user_id = u.id
JOIN course c ON c.id = uc.course_id
JOIN chapter ch ON ch.course_id = c.id AND ch.status = 'ACTIVE'
LEFT JOIN lesson l ON l.chapter_id = ch.id AND l.status = 'ACTIVE'
LEFT JOIN user_course_lesson ucl
ON ucl.user_id = uc.user_id
AND ucl.course_id = uc.course_id
AND ucl.lesson_id = l.id
AND ucl.status = 'DONE'
WHERE uc.course_id = :courseId
GROUP BY u.id, u.username, f.last_name, f.mid_name, f.first_name,
c.name, ch.id, ch.name, ch.`order`
ORDER BY u.username, ch.`order`;
Nhờ đi qua mọi chương trước, học viên chưa học chương nào vẫn có dòng với số 0. Đặt ucl.status = 'DONE' ở WHERE thì các chương chưa xong bài nào biến mất khỏi kết quả.
Câu 6. Các khoá học có học viên bị khoá tài khoản, và những học viên đó.
Mấu chốt: đề mơ hồ và gần trùng câu 8, nên mình hiểu câu này là bản nhóm theo khoá (mỗi khoá một dòng, kèm số và danh sách học viên bị khoá); câu 8 là bản chi tiết từng cặp.
Lời giải câu 6
SELECT c.id AS course_id, c.name AS course,
COUNT(*) AS locked_students,
GROUP_CONCAT(u.username ORDER BY u.username SEPARATOR ', ') AS usernames
FROM user_course uc
JOIN user u ON u.id = uc.user_id AND u.status = 'INACTIVE'
JOIN course c ON c.id = uc.course_id
GROUP BY c.id, c.name;
Nếu ý đề là “liệt kê riêng các khoá học bị khoá và các học viên bị khoá” (cả hai bảng đều có status), thì đó là hai truy vấn độc lập, có thể ghép bằng UNION ALL:
SELECT 'COURSE' AS kind, id, name AS label FROM course WHERE status = 'INACTIVE'
UNION ALL
SELECT 'USER', id, username FROM user WHERE status = 'INACTIVE';
Gặp đề mơ hồ khi làm thật thì hỏi lại người đặt yêu cầu, và ghi lại cách hiểu đã chốt.
Câu 7. Top 5 giáo viên đang dạy nhiều khoá nhất.
Mấu chốt: “đang dạy” = khoá ACTIVE của giáo viên ACTIVE; đây là giả định nghiệp vụ, nên ghi rõ trong code review hoặc comment.
Lời giải câu 7
SELECT t.id, t.name, COUNT(*) AS active_courses
FROM teacher t
JOIN course c ON c.teacher_id = t.id AND c.status = 'ACTIVE'
WHERE t.status = 'ACTIVE'
GROUP BY t.id, t.name
ORDER BY active_courses DESC, t.id
LIMIT 5;
Khoá đã ngừng (INACTIVE) không tính. Lọc thêm t.status = 'ACTIVE' vì giáo viên đã bị khoá thì không còn “đang dạy”, dù khoá của họ chưa kịp chuyển trạng thái.
Câu 8. Học viên bị khoá tài khoản đã đăng ký khoá học: username và tên khoá.
Mấu chốt: hai cột status khác nghĩa nằm cạnh nhau (user.status là tài khoản ACTIVE/INACTIVE, user_course.status là tiến độ START/PROCESSING/DONE), nên luôn ghi alias bảng.
Lời giải câu 8
SELECT u.username, c.name AS course, uc.status AS enrollment_status
FROM user u
JOIN user_course uc ON uc.user_id = u.id
JOIN course c ON c.id = uc.course_id
WHERE u.status = 'INACTIVE'
ORDER BY u.username, c.name;
Câu 9. Tỉ lệ phần trăm bài đã hoàn thành của mỗi học viên trong mỗi khoá.
Mấu chốt: tính tổng số bài và số bài DONE ở hai CTE riêng (tránh fan-out), cả hai chỉ đếm bài ACTIVE, rồi LEFT JOIN vào lượt đăng ký.
Lời giải câu 9
WITH course_size AS (
SELECT ch.course_id, COUNT(*) AS total_lessons
FROM chapter ch
JOIN lesson l ON l.chapter_id = ch.id
WHERE ch.status = 'ACTIVE' AND l.status = 'ACTIVE'
GROUP BY ch.course_id
),
done AS (
SELECT ucl.user_id, ucl.course_id, COUNT(*) AS done_lessons
FROM user_course_lesson ucl
JOIN lesson l ON l.id = ucl.lesson_id AND l.status = 'ACTIVE'
JOIN chapter ch ON ch.id = l.chapter_id AND ch.status = 'ACTIVE'
AND ch.course_id = ucl.course_id -- bài phải thật sự thuộc khoá này
WHERE ucl.status = 'DONE'
GROUP BY ucl.user_id, ucl.course_id
)
SELECT u.username, c.name AS course,
COALESCE(d.done_lessons, 0) AS done_lessons,
COALESCE(cs.total_lessons, 0) AS total_lessons,
ROUND(100.0 * COALESCE(d.done_lessons, 0) / NULLIF(cs.total_lessons, 0), 2) AS percent_done
FROM user_course uc
JOIN user u ON u.id = uc.user_id
JOIN course c ON c.id = uc.course_id
LEFT JOIN course_size cs ON cs.course_id = uc.course_id
LEFT JOIN done d ON d.user_id = uc.user_id AND d.course_id = uc.course_id
ORDER BY c.name, percent_done DESC;
- Tổng số bài đi qua
chapter → lesson, vìlessonkhông có cộtcourse_id. - Nếu mẫu bỏ bài đã ẩn mà tử vẫn đếm, tỉ lệ có thể vượt 100%.
NULLIF(..., 0)chống chia cho 0 với khoá chưa có bài;100.0để ra số thập phân.- Điều kiện
ch.course_id = ucl.course_idtrong CTEdonechặn bẫy ở khối dưới.
Bài 2 (tự đặt) — Review schema như review một pull request
Yêu cầu (tự đặt): đọc schema E-Learning ở mục 1 như một PR thiết kế, liệt kê vấn đề và đề xuất bản tốt hơn.
Schema đủ để học JOIN, nhưng nếu là PR thật, mình sẽ góp ý:
- Ba bảng tài khoản trùng lặp.
user,teacher,adminđều cóusername,password,status. Hệ quả: người vừa học vừa dạy cần hai tài khoản;usernamechỉ unique trong từng bảng; đăng nhập phải tra ba nơi. full_nametách thành bảng 1–1 là chuẩn hoá thừa: mỗi lần hiện tên thêm một JOIN mà không được gì (tên không dùng chung giữa các user). Gộp các cột tên vào bảng tài khoản.- Trạng thái là
varchar(50)tự do: không gì chặn'DONEE'hay'active'. DùngENUM,CHECK(MySQL thực thi từ 8.0.16) hoặc bảng tham chiếu có khoá ngoại. ratingkhông có ràng buộc miền (CHECK (rating BETWEEN 1 AND 5)),passwordnên làpassword_hash, và không cócompleted_atcho sự kiện quan trọng nhất của hệ thống học.orderlà từ khoá, và nên cóUNIQUE (chapter_id, position)để hai bài không cùng vị trí.course.name varchar(50)quá ngắn cho tên khoá học thực tế.
Lời giải: bản schema đề xuất (DDL MySQL 8.4)
Rút gọn; đã chạy trên MySQL 8.4, CHECK và khoá ngoại đều chặn được dữ liệu sai.
CREATE TABLE account (
id BIGINT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,
username VARCHAR(255) NOT NULL UNIQUE,
password_hash VARCHAR(255) NOT NULL,
role ENUM('STUDENT','TEACHER','ADMIN') NOT NULL,
status ENUM('ACTIVE','INACTIVE') NOT NULL DEFAULT 'ACTIVE',
first_name VARCHAR(100), middle_name VARCHAR(100), last_name VARCHAR(100),
created_at TIMESTAMP NOT NULL DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
updated_at TIMESTAMP NOT NULL DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP ON UPDATE CURRENT_TIMESTAMP
);
CREATE TABLE lesson (
id BIGINT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,
chapter_id BIGINT NOT NULL,
name VARCHAR(255) NOT NULL,
type ENUM('VIDEO','PDF','DOCX','SLIDE') NOT NULL,
url VARCHAR(1024) NOT NULL,
position INT NOT NULL,
status ENUM('ACTIVE','INACTIVE') NOT NULL DEFAULT 'ACTIVE',
UNIQUE (chapter_id, position),
FOREIGN KEY (chapter_id) REFERENCES chapter(id)
);
CREATE TABLE enrollment ( -- user_course
student_id BIGINT NOT NULL,
course_id BIGINT NOT NULL,
status ENUM('START','PROCESSING','DONE') NOT NULL DEFAULT 'START',
rating TINYINT NULL CHECK (rating BETWEEN 1 AND 5),
review VARCHAR(2000) NULL,
enrolled_at TIMESTAMP NOT NULL DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
PRIMARY KEY (student_id, course_id),
FOREIGN KEY (student_id) REFERENCES account(id),
FOREIGN KEY (course_id) REFERENCES course(id)
);
CREATE TABLE lesson_progress ( -- user_course_lesson
student_id BIGINT NOT NULL,
course_id BIGINT NOT NULL,
lesson_id BIGINT NOT NULL,
status ENUM('START','PROCESSING','DONE') NOT NULL DEFAULT 'START',
completed_at TIMESTAMP NULL,
PRIMARY KEY (student_id, course_id, lesson_id),
FOREIGN KEY (student_id, course_id) REFERENCES enrollment(student_id, course_id),
FOREIGN KEY (lesson_id) REFERENCES lesson(id),
INDEX idx_recent_done (student_id, status, completed_at),
CHECK ((status = 'DONE') = (completed_at IS NOT NULL)) -- DONE thì phải có completed_at
);
Ghi nhớ
- Giải thích được vì sao rating nằm trên
user_course, và vì sao “hoàn thành gần nhất” cầncompleted_atthay vìupdated_date. - Viết được câu đếm chương và bài không bị fan-out, và biết vì sao với
SUMthìDISTINCTkhông cứu được. - Biết đặt điều kiện ở
ONhayWHEREkhi LEFT JOIN, và viết được câu % hoàn thành không vượt 100%, không chia cho 0. - Nêu được rủi ro của
course_iddư thừa trong bảng tiến độ và ba cách chặn. - Review được một schema: bảng tài khoản, kiểu lưu trạng thái, cột tên
order, khoá ngoại inline trong MySQL.
Câu hỏi phỏng vấn
Junior
Trong schema E-Learning, vì sao rating của khoá học nằm ở bảng user_course chứ không ở bảng course?
Vì rating là đánh giá của một học viên cho một khoá học, tức thuộc tính của quan hệ N–M, nên nằm trên bảng nối (lượt đăng ký).
Bảng course chỉ có thể lưu con số tổng hợp (điểm trung bình, số lượt) như dữ liệu phi chuẩn hoá để đọc nhanh. Con số đó phải được tính lại từ user_course khi có đánh giá mới.
Vì sao đặt tên cột là order lại gây rắc rối?
ORDER là từ khoá dành riêng của SQL, nên viết trần là lỗi cú pháp và phải quote ở mọi nơi.
CREATE TABLE, danh sách cột của INSERT hay ORDER BY order đều hỏng nếu không quote (`order` trong MySQL, "order" trong PostgreSQL), kể cả SQL do ORM sinh ra. Đặt tên position hoặc sort_order thì không phải nhớ.
Mid
Tính phần trăm bài đã hoàn thành của học viên trong một khoá, bạn viết thế nào và cần tránh những bẫy gì?
Tính tổng số bài của khoá (qua chapter → lesson) và số bài DONE của từng lượt đăng ký ở hai CTE riêng, rồi LEFT JOIN cả hai vào bảng đăng ký.
Các bẫy:
- Join thẳng mọi thứ rồi đếm: fan-out.
- Đặt
status = 'DONE'ởWHEREsau LEFT JOIN: mất học viên chưa học gì. - Chia số nguyên: ra 0.
- Khoá chưa có bài: chia cho 0 (dùng
NULLIF). - Tử và mẫu lọc bài ẩn khác nhau: tỉ lệ vượt 100%.
Lưu trạng thái (ACTIVE/INACTIVE, START/PROCESSING/DONE) bằng varchar, ENUM, CHECK hay bảng tham chiếu?
Không dùng varchar tự do vì nó không chặn giá trị sai; chọn ENUM, varchar + CHECK hay bảng tham chiếu tuỳ danh sách có hay đổi không.
ENUMcủa MySQL gọn và chặn sai, nhưng thêm giá trị làALTER TABLE, và sort theo vị trí khai báo chứ không theo chữ cái.varchar+CHECK (status IN (...))dễ đọc, chạy được trên nhiều DB (MySQL thực thi từ 8.0.16).- Bảng tham chiếu + khoá ngoại hợp khi danh sách hay đổi hoặc cần thêm thuộc tính (tên hiển thị, thứ tự).
- Phía Java map bằng
@Enumerated(EnumType.STRING), không dùngORDINAL.
Đếm số chương và số bài của mỗi khoá trong cùng một câu truy vấn: vì sao COUNT(ch.id) cho ra sai?
Vì join course → chapter → lesson tạo một dòng cho mỗi bài, nên mỗi chương lặp lại theo số bài và COUNT(ch.id) thực chất đếm số bài.
Dùng COUNT(DISTINCT ch.id) cho số chương, COUNT(l.id) cho số bài, hoặc đếm từng cấp ở subquery riêng. Đây là bẫy fan-out; với SUM thì không có DISTINCT cứu được, nên tổng hợp trước khi join là cách an toàn.
Senior
Bảng tiến độ user_course_lesson lưu cả course_id lẫn lesson_id. Rủi ro là gì và bạn xử lý thế nào?
course_id dư thừa (suy ra được từ lesson → chapter → course) và không ràng buộc nào bắt hai đường đi khớp nhau, nên dữ liệu có thể sai lặng lẽ.
Bug ở ứng dụng có thể ghi tiến độ bài của khoá A vào lượt đăng ký khoá B, và mọi báo cáo dựa vào course_id đều sai. Xử lý: kiểm tra ở service trước khi ghi; join lại để đối chiếu khi tính; hoặc đưa course_id vào lesson kèm UNIQUE (id, course_id) để khoá ngoại ghép (lesson_id, course_id) được database thực thi.
Lý do vẫn giữ course_id ở đây là khoá ngoại tới lượt đăng ký (user_id, course_id), bảo đảm chỉ ghi tiến độ khi học viên đã đăng ký.
Bạn có tách user, teacher, admin thành ba bảng như schema E-Learning của slide không?
Thường là không: mình dùng một bảng account có role, cộng bảng hồ sơ theo vai trò khi cần.
Ba bảng trùng cột đăng nhập, một người không thể vừa học vừa dạy bằng một tài khoản, username có thể trùng giữa các bảng, luồng đăng nhập phải tra nhiều nơi. Một bảng account với role (hoặc bảng account_role) gom xác thực và phân quyền về một chỗ; teacher_profile giữ dữ liệu riêng của giáo viên. Cái giá: khoá ngoại trỏ thẳng vào account không kiểm được “người dạy phải có role TEACHER”, nên hoặc trỏ vào teacher_profile, hoặc kiểm ở service.
Trang “khoá học của tôi” phải hiện % tiến độ của mọi khoá. Tính trực tiếp bằng SQL mỗi lần hay lưu sẵn?
Với nền tảng đọc nhiều, mình lưu sẵn, và giữ câu SQL tính trực tiếp làm nguồn đối chiếu.
- Tính trực tiếp: đúng tuyệt đối, nhưng mỗi lần mở trang phải đếm lại, chi phí tăng theo số bài và số học viên.
- Lưu sẵn: cột
done_lessons,total_lessonstrên lượt đăng ký, cập nhật cùng transaction khi một bài chuyển sang DONE; đọc O(1). - Cái giá của lưu sẵn: khi khoá thêm hoặc ẩn bài thì mẫu số đổi cho mọi học viên, và cần job đối soát định kỳ để sửa sai lệch.
Từ vựng tiếng Anh
| Term | Phát âm | Nghĩa | Ví dụ câu tiếng Anh dùng trong phỏng vấn |
|---|---|---|---|
| enrolment / enrollment | /ɪnˈroʊl.mənt/ | lượt đăng ký học | “The rating lives on the enrolment, because it belongs to one learner and one course.” |
| progress tracking | /ˈprɑː.ɡres ˈtræk.ɪŋ/ | theo dõi tiến độ | “Lesson progress tracking is a separate table keyed by enrolment and lesson.” |
| reserved word | /rɪˈzɝːvd wɝːd/ | từ khoá dành riêng | “order is a reserved word, so I’d rename the column to position.” |
| fan-out | /ˈfæn aʊt/ | nhân bản dòng khi join | “Joining down to lessons fans out the chapters, so I count distinct ids.” |
| redundant column | /rɪˈdʌn.dənt ˈkɑː.ləm/ | cột dư thừa | “The redundant course_id can drift from the lesson’s real course.” |
| composite foreign key | /kəmˈpɑː.zɪt ˈfɔːr.ən kiː/ | khoá ngoại ghép | “A composite foreign key on lesson and course enforces that the lesson belongs to the course.” |
| check constraint | /tʃek kənˈstreɪnt/ | ràng buộc kiểm tra | “A check constraint keeps the rating between one and five.” |
| over-normalization | /ˌoʊ.vɚ ˌnɔːr.mə.ləˈzeɪ.ʃən/ | chuẩn hoá quá mức | “Splitting the full name into its own 1-1 table is over-normalization.” |
| tie / ties | /taɪ/ | đồng hạng | “LIMIT 5 cuts through ties; DENSE_RANK keeps them.” |
| ambiguous requirement | /æmˈbɪɡ.ju.əs rɪˈkwaɪɚ.mənt/ | yêu cầu mơ hồ | “When a requirement is ambiguous, I confirm the interpretation and write it down.” |
Ghi chép dựa trên khoá Fundamentals of Backend (Ronin Engineer), viết lại theo cách hiểu của mình.