Cụm bài Thực hành backend: 1. Yêu cầu và thiết kế dữ liệu · 2. API và chống overbooking · 3. Ôn tập phỏng vấn · 4. Đệ quy và sắp xếp · 5. Bài tập SQL · 6. SQL trên database E-Learning
Bài này đi tiếp phần 1 (nên đọc trước mục 2.2 đến 2.4 về room_inventory, trạng thái booking, DDL): danh sách API, chống overbooking khi nhiều người cùng đặt, kế hoạch Spring Boot và test chứng minh không overbooking. Khách sạn là ví dụ mẫu của giảng viên; pet project thật là E-Learning (endpoint ở Thiết kế REST API — Bài 2, schema ở Bài tập SQL trên database E-Learning), dùng nguyên các kỹ thuật này.
1. Danh sách API
Ý chính: chín endpoint dưới /api/v1, theo quy ước REST chung. Hai cái quan trọng nhất là tìm kiếm (GET /hotels với query param) và đặt phòng (POST /bookings có Idempotency-Key).
Quy ước chung (chi tiết ở bài Thiết kế REST API):
- prefix
/api/v1, JSON, ngày theo ISOyyyy-MM-dd, danh sách có phân trang; - lỗi trả về dạng Problem Details (RFC 9457): một JSON chuẩn có
type,title,status,detail.
| # | Method | Path | Mô tả | Mã thành công | Lỗi chính |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | GET | /api/v1/hotels?city=&sleeps=&checkin=&checkout=&rooms=&page=&size=&sort= |
Tìm khách sạn còn phòng | 200 | 400 |
| 2 | GET | /api/v1/hotels/{hotelId} |
Chi tiết khách sạn + loại phòng | 200 | 404 |
| 3 | GET | /api/v1/hotels/{hotelId}/room-types?checkin=&checkout= |
Loại phòng còn trống + giá theo ngày | 200 | 400, 404 |
| 4 | POST | /api/v1/bookings (header Idempotency-Key) |
Tạo booking | 201 | 400, 409, 422 |
| 5 | GET | /api/v1/bookings/{bookingId} |
Xem booking của mình | 200 | 403, 404 |
| 6 | GET | /api/v1/users/me/bookings |
Lịch sử đặt phòng | 200 | 401 |
| 7 | POST | /api/v1/bookings/{bookingId}/confirm |
Xác nhận (sau thanh toán) | 200 | 409 |
| 8 | GET | /api/v1/hotels/{hotelId}/reviews |
Danh sách đánh giá | 200 | 404 |
| 9 | POST | /api/v1/bookings/{bookingId}/review |
Viết đánh giá cho lần ở | 201 | 409 |
Ví dụ request và response đặt phòng: 201 Created và 409 Problem Details
POST /api/v1/bookings
Content-Type: application/json
Authorization: Bearer <token>
Idempotency-Key: 6f1c2e0a-9b7d-4c1e-8f3a-2d5b7c9e1a40
{
"hotelId": 42,
"roomTypeId": 7,
"checkin": "2026-12-01",
"checkout": "2026-12-03",
"quantity": 2,
"couponCodes": ["WINTER10"],
"paymentMethod": "PAY_AT_HOTEL",
"contact": { "name": "Nguyen Van A", "phone": "+84901234567", "email": "a@example.com" }
}
HTTP/1.1 201 Created
Location: /api/v1/bookings/1001
{
"id": 1001,
"status": "PENDING",
"nights": 2,
"quantity": 2,
"originalPrice": 4000000.00,
"fee": 200000.00,
"discountTotal": 400000.00,
"finalPrice": 3800000.00,
"expiresAt": "2026-11-17T10:15:00Z"
}
HTTP/1.1 409 Conflict
Content-Type: application/problem+json
{
"type": "https://api.example.com/problems/room-unavailable",
"title": "Room unavailable",
"status": 409,
"detail": "Room type 7 has fewer than 2 rooms left on 2026-12-02"
}
2. Bài toán khó nhất: chống overbooking
Ý chính: gộp “kiểm tra còn phòng” và “trừ phòng” vào một câu UPDATE có điều kiện cho cả khoảng ngày. Thành công khi và chỉ khi số dòng bị ảnh hưởng bằng số đêm.
Overbooking (bán quá số phòng) xảy ra khi hai request chen nhau giữa bước đọc và bước ghi.
UPDATE room_inventory
SET booked_rooms = booked_rooms + :qty
WHERE room_type_id = :roomTypeId
AND stay_date >= :checkin AND stay_date < :checkout
AND total_rooms - booked_rooms >= :qty;
-- Thành công khi và chỉ khi số dòng bị ảnh hưởng == số đêm
Vì sao câu này an toàn: trong InnoDB, UPDATE đọc phiên bản mới nhất đã commit của dòng và giữ khoá ghi trên dòng đó đến hết transaction. Request thứ hai phải chờ, rồi đánh giá lại điều kiện trên dữ liệu mới, và không cập nhật được dòng nào.
Luồng đầy đủ, gồm idempotency key (khoá client gửi kèm để server nhận ra request gửi lại) và coupon:
sequenceDiagram
participant C as Client
participant API as BookingController
participant S as BookingService
participant DB as MySQL
C->>API: POST /bookings (Idempotency-Key)
API->>S: create(command)
S->>DB: SELECT booking WHERE user_id AND idempotency_key
alt đã tồn tại
S-->>API: trả booking cũ
else chưa có
S->>DB: BEGIN
S->>DB: UPDATE room_inventory ... AND total - booked >= qty
alt số dòng != số đêm
S->>DB: ROLLBACK
S-->>API: RoomUnavailableException (409)
else đủ phòng
S->>DB: SELECT price theo đêm, tính tiền, áp coupon (UPDATE coupon SET remaining = remaining - 1 WHERE remaining > 0)
S->>DB: INSERT booking (PENDING, expires_at = now + 15 phút)
S->>DB: COMMIT
S-->>API: Booking
end
end
API-->>C: 201 Created
Booking PENDING quá hạn phải được trả phòng, bằng một job định kỳ (Cron job):
- mỗi phút, lấy booking
PENDINGcóexpires_at < now(), chuyển sangEXPIREDvà cộng trảbooked_rooms; - chuyển trạng thái cũng bằng update có điều kiện (
WHERE status = 'PENDING'), để nhiều instance chạy cùng lúc không trả phòng hai lần.
3. Kế hoạch triển khai bằng Spring Boot
Ý chính: package theo tính năng, bên trong chia ba layer; làm theo bảy mốc M0–M6, mốc nào cũng có định nghĩa “xong” đo được.
3.1 Cấu trúc package: theo tính năng, bên trong chia layer
Ý chính: đóng gói theo tính năng (package-by-feature) để một thay đổi về booking chỉ chạm thư mục booking.
com.example.booking
├── hotel
│ ├── api HotelController, HotelSearchRequest, HotelSummaryResponse
│ ├── application HotelQueryService
│ ├── domain Hotel, Location, RoomType
│ └── infra HotelRepository, HotelSearchRepository (native query)
├── inventory
│ ├── domain RoomInventory, RoomInventoryId
│ └── infra RoomInventoryRepository
├── booking
│ ├── api BookingController, CreateBookingRequest, BookingResponse
│ ├── application BookingService, PricingService, BookingExpiryJob
│ ├── domain Booking, BookingStatus, Money rules
│ └── infra BookingRepository
├── coupon ...
├── review ...
└── common GlobalExceptionHandler, ProblemDetail mapping, auditing config
flowchart TB
C[Controller<br/>HTTP, validate DTO, map status code] --> S[Service<br/>use case, transaction, quy tắc nghiệp vụ]
S --> R[Repository<br/>Spring Data JPA, native query]
R --> DB[(MySQL)]
Quy tắc phụ thuộc:
- controller → service → repository, không đi ngược và không nhảy cóc;
- entity JPA không bao giờ ra khỏi service: controller nhận và trả DTO (object chỉ dùng để truyền dữ liệu qua API);
- khoá quy tắc bằng test kiến trúc ArchUnit (thư viện kiểm tra phụ thuộc giữa package trong lúc chạy test) thay vì chỉ dựa vào review.
@AnalyzeClasses(packages = "com.example.booking")
class ArchitectureTest {
@ArchTest
static final ArchRule layers = layeredArchitecture().consideringAllDependencies()
.layer("Api").definedBy("..api..")
.layer("Application").definedBy("..application..")
.layer("Infra").definedBy("..infra..")
.whereLayer("Api").mayNotBeAccessedByAnyLayer()
.whereLayer("Application").mayOnlyBeAccessedByLayers("Api")
.whereLayer("Infra").mayOnlyBeAccessedByLayers("Application");
}
3.2 Controller và DTO
Ý chính: DTO là record có Bean Validation; controller đọc Idempotency-Key, gọi service, trả 201 kèm Location. Chỗ dễ sai nhất là “hôm nay” theo múi giờ nào.
Code CreateBookingRequest và BookingController
public record CreateBookingRequest(
@NotNull Long hotelId,
@NotNull Long roomTypeId,
@NotNull @FutureOrPresent LocalDate checkin,
@NotNull LocalDate checkout,
@Min(1) @Max(10) int quantity,
List<@NotBlank String> couponCodes,
@NotNull PaymentMethod paymentMethod,
@NotNull @Valid Contact contact) {
public record Contact(@NotBlank String name,
@NotBlank @Pattern(regexp = "^\\+?[0-9]{8,15}$") String phone,
@NotBlank @Email String email) {}
@AssertTrue(message = "checkout must be after checkin and stay at most 30 nights")
boolean isValidStay() {
if (checkin == null || checkout == null) return true; // để @NotNull báo lỗi
long nights = ChronoUnit.DAYS.between(checkin, checkout);
return nights >= 1 && nights <= 30;
}
}
@RestController
@RequestMapping("/api/v1/bookings")
@RequiredArgsConstructor
class BookingController {
private final BookingService bookingService;
@PostMapping
ResponseEntity<BookingResponse> create(@RequestHeader("Idempotency-Key") @Size(max = 64) String idemKey,
@AuthenticationPrincipal AppUser user,
@Valid @RequestBody CreateBookingRequest req) {
BookingResponse body = bookingService.create(user.id(), idemKey, req);
return ResponseEntity.created(URI.create("/api/v1/bookings/" + body.id())).body(body);
}
}
Bẫy múi giờ trong DTO trên: @FutureOrPresent và mọi lệnh LocalDate.now() lấy “hôm nay” theo timezone của JVM.
- Server chạy UTC thì khách ở Việt Nam đặt được đêm đã qua trong khoảng 00:00–07:00; khách ở múi giờ phía tây bị từ chối đơn hợp lệ.
- Cách sửa: lưu
ZoneIdcho từng khách sạn, kiểm tra trong service bằngLocalDate.now(clock.withZone(hotel.zone()))vớiClockđược inject, thay cho@FutureOrPresent. - Số đêm theo quy ước nửa mở
[checkin, checkout), nhất quán giữa câu query tồn kho, hàm tính số đêm và giá tiền.
Case study đầy đủ, có bảng kết quả chạy thật, ở bài Ngày giờ trong backend.
3.3 Service: transaction và quy tắc nghiệp vụ
Ý chính: create chạy trong một @Transactional: tìm theo key, reserve, so số dòng với số đêm, tính giá, lưu booking PENDING hết hạn sau 15 phút. Ném RuntimeException là rollback cả các đêm đã trừ.
public interface RoomInventoryRepository extends JpaRepository<RoomInventory, RoomInventoryId> {
@Modifying(flushAutomatically = true, clearAutomatically = true)
@Query("""
update RoomInventory i
set i.bookedRooms = i.bookedRooms + :qty
where i.id.roomTypeId = :roomTypeId
and i.id.stayDate >= :checkin and i.id.stayDate < :checkout
and i.totalRooms - i.bookedRooms >= :qty
""")
int reserve(long roomTypeId, LocalDate checkin, LocalDate checkout, int qty);
}
Code BookingService.create
@Service
@RequiredArgsConstructor
public class BookingService {
private final BookingRepository bookings;
private final RoomInventoryRepository inventory;
private final PricingService pricing;
private final CouponService coupons;
private final Clock clock; // inject Clock để test được thời gian
@Transactional
public BookingResponse create(long userId, String idemKey, CreateBookingRequest req) {
Optional<Booking> existing = bookings.findByUserIdAndIdempotencyKey(userId, idemKey);
if (existing.isPresent()) {
return BookingResponse.from(existing.get());
}
int nights = (int) ChronoUnit.DAYS.between(req.checkin(), req.checkout());
int updated = inventory.reserve(req.roomTypeId(), req.checkin(), req.checkout(), req.quantity());
if (updated != nights) {
// ném RuntimeException -> @Transactional rollback toàn bộ, kể cả các đêm đã trừ
throw new RoomUnavailableException(req.roomTypeId(), req.checkin(), req.checkout());
}
List<BigDecimal> nightly = inventory.pricesFor(req.roomTypeId(), req.checkin(), req.checkout());
PriceBreakdown price = pricing.calculate(nightly, req.quantity(), coupons.claim(req.couponCodes()));
Booking booking = Booking.pending(userId, req, nights, price, idemKey,
Instant.now(clock).plus(Duration.ofMinutes(15)));
return BookingResponse.from(bookings.save(booking));
}
}
Những điểm cần để ý:
@Transactionalchỉ có tác dụng khi gọi qua proxy (lớp bọc Spring tạo ra để mở và đóng transaction). Gọi method@Transactionaltừ chính class đó (this.create(...)) sẽ bỏ qua transaction.
Vì vậy chốt chặn thật của idempotency là constraint UNIQUE (user_id, idempotency_key) trên bảng booking, không phải câu findBy... ở đầu method.
Làm chắc hơn: claim key trước, outbox và xoá cache sau commit
- Claim key trước: đảo thứ tự,
INSERT ... ON CONFLICT DO NOTHINGđể giữ key trước, rồi mới trừ tồn kho. Như vậy một retry không bao giờ chạm tới logic “còn phòng không”. - Outbox: email xác nhận và event “đã đặt phòng” không được gửi bên trong transaction này. Ghi chúng vào bảng outbox trong cùng transaction; một tiến trình khác đọc outbox và gửi.
- Bài học thật: bài Idempotency phần 1 phân tích đúng bug này trên một project đặt homestay: cột
request_idkhông có UNIQUE làm retry báo “phòng đã có người đặt” cho một lần đặt thành công. - Xoá cache sau commit: khi thêm cache cho chi tiết khách sạn hoặc giá phòng (xem câu hỏi phỏng vấn về mở rộng tìm kiếm), việc xoá cache phải chạy sau commit, không phải ngay sau
save()trong method@Transactional. Lúc đó DB chưa commit, một reader miss sẽ đọc giá trị cũ và nạp lại vào cache. Dùng@TransactionalEventListener(phase = AFTER_COMMIT)hoặc cache manager transaction-aware; lý do và các race còn lại ở bài Cache-aside và bài toán lệch dữ liệu cache–DB.
3.4 Truy vấn tìm kiếm và vấn đề N+1
Ý chính: trang danh sách dùng một câu SQL trả thẳng DTO, chỉ giữ loại phòng còn đủ phòng ở mọi đêm; trang chi tiết tránh N+1 bằng fetch có chủ đích.
SELECT h.id, h.name, h.rating, l.city, MIN(avail.min_price) AS from_price
FROM hotel h
JOIN location l ON l.hotel_id = h.id
JOIN room_type rt ON rt.hotel_id = h.id AND rt.sleeps >= :sleeps
JOIN (
SELECT room_type_id, MIN(price) AS min_price
FROM room_inventory
WHERE stay_date >= :checkin AND stay_date < :checkout
GROUP BY room_type_id
HAVING COUNT(*) = :nights -- có dữ liệu cho đủ mọi đêm
AND MIN(total_rooms - booked_rooms) >= :rooms -- đêm "kín" nhất vẫn đủ phòng
) avail ON avail.room_type_id = rt.id
WHERE l.city = :city AND h.status = 'ACTIVE'
GROUP BY h.id, h.name, h.rating, l.city
ORDER BY from_price
LIMIT :size OFFSET :offset;
3.5 Các mốc triển khai
Ý chính: mỗi mốc kết thúc bằng một tiêu chí kiểm được; chống overbooking nằm ở M4 và phải có test đồng thời.
| Mốc | Nội dung | Định nghĩa “xong” |
|---|---|---|
| M0 | Khung dự án: Spring Boot 3, Java 21, Flyway, MySQL qua Docker Compose, CI chạy test | ./mvnw verify xanh trên CI |
| M1 | Entity + migration + seed data (1.000 khách sạn giả) | @DataJpaTest với Testcontainers pass |
| M2 | API chi tiết khách sạn + xử lý lỗi chung | BDD Story 2 pass |
| M3 | API tìm kiếm + index + phân trang | BDD Story 1 pass, EXPLAIN không full scan |
| M4 | API đặt phòng + chống overbooking + idempotency | BDD Story 3 pass, kể cả test đồng thời |
| M5 | Coupon, review, job hết hạn booking | Test tương ứng pass |
| M6 | Bảo mật (JWT), observability (Actuator, Micrometer), load test | Đạt NFR ở mục 1.5 phần 1 |
Khung M0 (POM, mvnw, cấu trúc thư mục, vì sao verify chạy cả test) có ở bài Maven và cấu trúc dự án Spring Boot.
Trước khi deploy thật, còn ba việc: kiểm theo 12-Factor, phân quyền theo object, và đảm bảo SIGTERM tới được JVM.
Trước khi deploy thật: 12-Factor, phân quyền, SIGTERM và Linux
Trước khi deploy thật (sau M6), kiểm lại theo 12-Factor App:
- config và secret lấy từ biến môi trường, không nằm trong
application-prod.yml; - ứng dụng tắt êm khi nhận SIGTERM (
server.shutdown=graceful, readiness probe); - migration Flyway chạy thành một Job riêng, không chạy lúc mỗi replica khởi động.
Những thứ M6 chưa phủ:
- JWT mới trả lời “ai đang gọi”. Câu “người này được sửa khách sạn nào” (role, permission, kiểm tra quyền sở hữu từng object) ở Phân quyền, SSO và OAuth2.
- Tắt êm chỉ chạy nếu SIGTERM tới được JVM. Chạy
javaqua shell form trong Dockerfile thì PID 1 làshvà tín hiệu bị nuốt; xem Hệ điều hành cho backend. - Chạy container bằng user không phải root và xoay log không làm đầy đĩa: xem Linux cho backend.
4. Chiến lược test
Ý chính: nhiều unit test ở đáy, ít E2E ở đỉnh. Giá trị nhất là test đồng thời trên MySQL thật bằng Testcontainers (thư viện chạy database thật trong Docker khi test).
Từng loại test của Spring Boot (@WebMvcTest, @DataJpaTest, @SpringBootTest, Testcontainers với @ServiceConnection) có ở bài test Spring Boot.
flowchart TB
E2E[E2E / load test<br/>ít, chạy trước release] --> INT
INT[Integration test<br/>Testcontainers MySQL, @SpringBootTest] --> SLICE
SLICE[Slice test<br/>@WebMvcTest, @DataJpaTest] --> UNIT
UNIT[Unit test<br/>PricingService, quy tắc domain — nhiều nhất, nhanh nhất]
| Loại | Test cái gì | Ví dụ |
|---|---|---|
| Unit | Logic thuần, không Spring | Tính giá: nhiều đêm khác giá, coupon %, coupon số tiền, giảm giá không vượt quá tổng |
@WebMvcTest |
Mapping HTTP, validation, mã lỗi | checkout trước checkin → 400 với lỗi theo trường; thiếu Idempotency-Key → 400 |
@DataJpaTest + Testcontainers |
Query thật trên MySQL thật | reserve trả đúng số dòng; query tìm kiếm loại khách sạn hết phòng một đêm |
| Integration | Cả luồng | Đặt phòng → tồn kho giảm; gửi lại cùng key → cùng booking |
| Concurrency | Không overbooking | 20 thread tranh 1 phòng → đúng 1 thành công |
Test đồng thời: 20 thread chờ một CountDownLatch, cùng được thả ra tranh phòng cuối; kiểm tra đúng 1 thành công và mỗi đêm booked_rooms == 1.
Code BookingConcurrencyIT: 20 thread tranh 1 phòng
@SpringBootTest
@Testcontainers
class BookingConcurrencyIT {
@Container @ServiceConnection
static MySQLContainer<?> mysql = new MySQLContainer<>("mysql:8.4");
@Autowired BookingService bookingService;
@Autowired TestData testData;
@Test
void onlyOneBookingWinsTheLastRoom() throws Exception {
long roomTypeId = testData.roomTypeWithRooms(1, LocalDate.of(2026, 12, 1), 2);
int threads = 20;
ExecutorService pool = Executors.newFixedThreadPool(threads);
CountDownLatch start = new CountDownLatch(1);
List<Future<Boolean>> results = new ArrayList<>();
for (int i = 0; i < threads; i++) {
long userId = testData.newUser();
results.add(pool.submit(() -> {
start.await();
try {
bookingService.create(userId, UUID.randomUUID().toString(),
testData.request(roomTypeId, 1));
return true;
} catch (RoomUnavailableException e) {
return false;
}
}));
}
start.countDown();
long success = 0;
for (Future<Boolean> f : results) if (f.get()) success++;
pool.shutdown();
assertThat(success).isEqualTo(1);
assertThat(testData.bookedRooms(roomTypeId)).allMatch(b -> b == 1);
}
}
Đọc tiếp: các bài đi sâu vào từng phần của luồng đặt chỗ.
- Đặt vé máy bay: giữ ghế đúng khi nhiều người cùng đặt: cùng bài toán chống bán trùng, so sánh conditional update,
FOR UPDATE SKIP LOCKED, khoá theo thứ tự cố định và job trả chỗ hết hạn. - Tích hợp cổng thanh toán kiểu VNPay: bước sau booking
PENDING, gồm redirect, chữ ký và IPN. - Thanh toán sau khi tích hợp: IPN tới muộn và đối soát: IPN tới sau khi booking đã hết hạn, đối soát và bảng failure mode.
Bài tập
Bài 1 — Từ yêu cầu đến ba API (bài thực hành chính)
Đề (diễn đạt lại): Với hệ thống đặt phòng ở trên, xác định các thực thể và quan hệ, vẽ ERD, rồi thiết kế ba API: tìm khách sạn theo địa điểm/số người/ngày, xem chi tiết khách sạn kèm loại phòng, và đặt phòng.
Lời giải: thực thể ở mục 2.1, ERD ở mục 2.3 của phần 1; API ở mục 1 bài này (GET /api/v1/hotels với query param, GET /api/v1/hotels/{id}, POST /api/v1/bookings). Phần “giá trị gia tăng” so với lời giải tối thiểu: tồn kho theo đêm, trạng thái booking, idempotency key, update có điều kiện.
Bài 2 (tự đặt) — Mở rộng yêu cầu: huỷ phòng
Đề: Product muốn thêm “huỷ booking miễn phí nếu còn hơn 24 giờ trước check-in”. Hãy viết BDD và chỉ ra những gì phải đổi.
Lời giải Bài 2: BDD huỷ phòng và các thay đổi kéo theo
Scenario: Huỷ miễn phí
Given booking CONFIRMED với check-in sau 3 ngày
When chủ booking gọi POST /api/v1/bookings/1001/cancel
Then trạng thái thành CANCELLED, số phòng mỗi đêm được trả lại, coupon được hoàn lượt
Scenario: Quá hạn huỷ miễn phí
Given check-in sau 10 giờ
When chủ booking huỷ
Then response 422 "cancellation window closed"
Scenario: Huỷ hai lần
Given booking đã CANCELLED
When huỷ lại
Then response 200 với cùng trạng thái (idempotent), số phòng không bị cộng thêm lần nữa
Những gì phải đổi:
- Thêm chuyển trạng thái
CONFIRMED → CANCELLED(vàPENDING → CANCELLED). - Câu update trả phòng có điều kiện
WHERE status IN ('PENDING','CONFIRMED')để chỉ trả một lần. - “24 giờ trước check-in” phải tính theo múi giờ của khách sạn, nên cần thêm cột
time_zonecho hotel.
Một yêu cầu tưởng nhỏ lại kéo theo thay đổi schema: đúng kiểu thứ nên phát hiện ở bước spec chứ không phải lúc code.
Ghi nhớ
- Giải thích được vì sao check-then-act gây overbooking và vì sao một câu UPDATE có điều kiện thì không.
- Biết vì sao phải so số dòng bị ảnh hưởng với số đêm, và điều gì rollback các đêm đã trừ.
- Chỉ ra được chốt chặn idempotency thật (unique constraint) và cách xử lý hai request cùng key đến đồng thời.
- Kể được ba layer, quy tắc phụ thuộc và cách khoá nó bằng ArchUnit.
- Giải thích được vì sao test bằng MySQL thật, và viết được test 20 thread tranh 1 phòng.
Câu hỏi phỏng vấn
Junior
Vì sao API tìm kiếm dùng GET với query param thay vì POST?
Vì tìm kiếm chỉ đọc, an toàn và idempotent, đúng ngữ nghĩa của GET, nên cache được và chia sẻ link được.
Các tiêu chí lọc nằm ở query string; định danh tài nguyên (như hotelId) nằm ở path. POST chỉ hợp lý khi bộ lọc quá phức tạp hoặc quá dài cho URL.
Vì sao API tạo booking trả 201 Created kèm header Location thay vì 200?
201 nói rõ đã tạo một tài nguyên mới, cụ thể hơn 200 (“thành công”); Location cho client URL của nó.
Header Location chứa /api/v1/bookings/1001 để client gọi tiếp mà không tự ghép đường dẫn. Body thường trả luôn bản thể vừa tạo để khỏi gọi thêm một GET. Khi client gửi lại cùng Idempotency-Key, server có thể trả lại đúng response cũ (201 cùng body) hoặc 200, miễn là nhất quán và được ghi trong tài liệu API.
Mid
Controller, service, repository mỗi lớp chịu trách nhiệm gì? Vì sao không trả entity ra ngoài controller?
Controller lo HTTP, service lo use case và transaction, repository lo truy cập dữ liệu; trả entity ra ngoài biến cấu trúc DB thành hợp đồng API.
- Controller: nhận và validate DTO, gọi service, map kết quả/lỗi ra status code.
- Service: use case, quy tắc nghiệp vụ, ranh giới transaction.
- Trả entity: đổi cột là vỡ client, dễ dính lazy loading ngoài transaction, vòng lặp JSON ở quan hệ hai chiều, lộ trường nhạy cảm. DTO tách hợp đồng API khỏi mô hình dữ liệu.
Idempotency key là gì và triển khai thế nào cho API đặt phòng?
Một key duy nhất client gửi kèm mỗi ý định đặt phòng; server gặp lại key thì trả kết quả cũ thay vì tạo booking mới.
Client sinh UUID và gửi trong header. Server lưu key cùng booking với unique constraint (user_id, key). Nhờ vậy client retry an toàn khi timeout. Hai request cùng key đến đồng thời: unique constraint chặn request thứ hai, bắt lỗi đó và trả booking đã có.
Vì sao nên test với MySQL thật (Testcontainers) thay vì H2?
Vì những thứ quan trọng nhất của hệ thống (update có điều kiện, unique constraint, query tìm kiếm) chính là chỗ H2 dễ cho kết quả khác MySQL.
H2 khác MySQL ở cú pháp, hàm ngày giờ, việc thực thi CHECK constraint, collation và hành vi khoá/isolation. Testcontainers chạy đúng phiên bản MySQL như production nên test có giá trị thật.
Tại sao một @Transactional method lại không rollback khi có exception?
Thường vì exception là checked, bị nuốt trong method, hoặc lời gọi không đi qua proxy.
- Checked exception: Spring mặc định chỉ rollback với RuntimeException và Error, cần
rollbackFor. - Exception bị bắt và nuốt bên trong method.
- Gọi nội bộ qua
thisnên không đi qua proxy. - Method không phải public (với proxy mặc định ở các bản Spring cũ).
- Engine bảng không hỗ trợ transaction.
Senior
Hai người cùng đặt căn phòng cuối cùng. Bạn thiết kế thế nào để không overbooking?
Tồn kho theo loại phòng × đêm, một câu UPDATE có điều kiện cho cả khoảng ngày, số dòng bị ảnh hưởng phải bằng số đêm, sai thì rollback và trả 409.
- Câu update:
booked = booked + q WHERE ... AND total - booked >= q. - InnoDB khoá dòng khi update và đánh giá lại điều kiện trên phiên bản mới nhất, nên request thứ hai thất bại.
- Thêm CHECK constraint
booked <= totallàm lưới an toàn. - Lựa chọn khác: SELECT FOR UPDATE, optimistic locking với version (tệ khi tranh chấp cao), hoặc giữ chỗ trên Redis khi tải rất lớn.
- Bắt buộc có test đồng thời chứng minh điều đó.
Hệ thống chạy 3 instance. Làm sao để job trả phòng cho booking hết hạn không chạy trùng?
Làm cho thao tác tự an toàn khi chạy trùng bằng update trạng thái có điều kiện, rồi thêm khoá phân tán nếu muốn.
- Update
WHERE status = 'PENDING' AND expires_at < now()và chỉ trả phòng cho những dòng thực sự đổi trạng thái, trong cùng transaction. - Lớp thêm: khoá phân tán như ShedLock (bảng lock trong DB) để chỉ một instance chạy mỗi lượt.
- Hoặc
SELECT ... FOR UPDATE SKIP LOCKED(bỏ qua dòng đang bị khoá) để các instance chia nhau xử lý theo lô.
Lượng tìm kiếm tăng 100 lần. Bạn sẽ mở rộng thế nào?
Đo trước, rồi mở rộng theo thứ tự chi phí: index, read replica, cache, search engine; luồng đặt phòng vẫn đi vào DB chính.
- Đo: p95,
EXPLAINcác query, tỉ lệ cache hit. - Index phù hợp (city, sleeps, khoá chính tồn kho).
- Read replica cho tìm kiếm: chấp nhận trễ vài giây vì kết quả tìm kiếm chỉ mang tính tham khảo, lúc đặt sẽ kiểm tra lại chắc chắn.
- Cache kết quả theo bộ tham số với TTL ngắn.
- Chuyển tìm kiếm sang search engine (Elasticsearch/OpenSearch) đồng bộ qua sự kiện/CDC.
Từ vựng tiếng Anh
| Term | Phát âm | Nghĩa | Ví dụ câu tiếng Anh dùng trong phỏng vấn |
|---|---|---|---|
| overbooking | /ˌoʊvərˈbʊkɪŋ/ | đặt vượt số phòng | “A conditional update prevents overbooking under concurrent requests.” |
| race condition | /reɪs kənˈdɪʃn/ | tranh chấp đồng thời | “Check-then-act logic creates a race condition.” |
| idempotency key | /ˌaɪdemˈpoʊtənsi kiː/ | khoá chống xử lý trùng | “Clients send an idempotency key so retries don’t create duplicate bookings.” |
| conditional update | /kənˈdɪʃ.ən.əl ˈʌp.deɪt/ | câu update kèm điều kiện | “A conditional update checks and decrements the inventory in one atomic statement.” |
| row lock | /roʊ lɑːk/ | khoá dòng | “InnoDB holds the row lock until the transaction commits, so the second request waits.” |
| layered architecture | /ˈleɪərd ˈɑːrkɪtektʃər/ | kiến trúc phân lớp | “We follow a layered architecture and enforce it with ArchUnit.” |
| data transfer object (DTO) | /ˈdeɪtə ˈtrænsfɜːr ˈɑːbdʒekt/ | đối tượng truyền dữ liệu | “Controllers only expose DTOs, never JPA entities.” |
| test pyramid | /test ˈpɪrəmɪd/ | kim tự tháp test | “Most of our tests sit at the bottom of the test pyramid as fast unit tests.” |
| trade-off | /ˈtreɪd ɔːf/ | đánh đổi | “Optimistic locking avoids holding locks, but the trade-off is retries under contention.” |
| distributed lock | /dɪˈstrɪb.juː.tɪd lɑːk/ | khoá phân tán | “We use ShedLock as a distributed lock so the expiry job runs on one instance at a time.” |
Ghi chép dựa trên khoá Fundamentals of Backend (Ronin Engineer), viết lại theo cách hiểu của mình.